Editorial » Latifi
Blerim Latifi: Fillimi i fundit të varfërisë shekullore
E hene, 15.07.2024, 08:13 PM
Fillimi i fundit të varfërisë shekullore
Nga
Prof. Blerim Latifi
Siç
shkruajnë B. Fischer dhe O. J. Schmitt në librin e tyre "Një histori e
përmbledhur e Shqipërisë', kur me 1912 turqit u detyruan të largohen nga
Shqipëria ata nuk lanë pas asnjë kilometër rrugë të asfaltuar, asnjë ngrehinë
industriale dhe as sistem modern të edukimit. Ata e lanë Shqipërinë ashtu siç e
kishin gjetur para pesë shekujve, me bujqësi mesjetare dhe varfëri ekstreme.
Lufta
e Parë Botërore dhe vitet e paqëndrueshmërisë politike pas saj, ndikuan në
vazhdimësinë e mjerimit total në Shqipëri.
Tirana
e asaj kohe i ngjante një fshati të madh, në të cilin ndërtesa më e lartë ishte
Kulla e Sahatit (Deri në vitet '70 do ta kishte këtë status).
Zogu
do të kryente me sukses disa reforma që sollën krijimin e një administrate
moderne shtetërore, krijimin e një rrjeti shkollash me program modern edukimi,
sekularizimin e shoqërisë, por në fushën ekonomike nuk ia doli të bënte ndonjë
gjë që do të zvogëlonte varfërinë e thellë masive.
Enver
Hoxha do të bënte përpjekje që përmes modelit socialist dhe ndihmave ruse e
kineze të industrializonte vendin dhe ta nxirrte nga varfëria shekullore, por
prishja me rusët në fillim, pastaj me kinezët dhe izolimi nga Perëndimi, do t'i
rrënonin edhe ato pak rezultutate që ishin arritur.
Shqipëria
do dilte nga regjimi komunist si kombi më i varfër i Europës. Gjatë
tranzicionit të stërgjatur demokratik ky status ekonomik do të mbetej shenja e
parë identifikuese e Shqipërisë në raportet globale të mirëqenies sociale dhe
zhvillimit ekonomik.
Sot
shenjat po na flasin se kjo histori e trishtë e shekujve të varfërisë, po i
afrohet fundit. Shndërrimi në shtet turistik i Shqipërisë, europianizimi
socio-kulturor, shpejtësia me të cilën është modernizuar infrastruktura rrugore
nga jugu në veri, vetë transformimi i Tiranës në një qytet perëndimor, janë
vetëm disa nga shenjat e një kombi që po pasurohet dhe me këtë po bëhet gati
t'i thotë lamtumirë përgjithmonë varfërisë shekullore.
Në
mes të territ dhe mjerimit otoman, rilindasit shqiptarë patën guxuar të
ëndërronin për ditën kur Shqipëria do të zgjohej si një shtet i begatë. Pashko
Vasa madje kishte një model konkret të kësaj Shqipërie të ëndërruar: Zvicrën.
Ka ardhur koha që ata të prehen të qetë në varret e tyre, shpesh të harruara:
Ëndrra e tyre e madhe po bëhet realitet.